Ένα βιβλίο που σε μεταφέρει σε άλλη εποχή, περιγραφή για έναν τόπο γνωστό στον Έλληνα αναγνώστη, κείμενο σε μια ξεχασμένη πια ελληνική γλώσσα. Έξυπνος τρόπος, το on line λεξικό στο περιθώριο της σελίδας, έτσι για να παίζεις με τις λέξεις και να μπεις στο νόημα της ταξιδιωτικής περιγραφής μάλλον τουριστικού οδηγού, εκεί γύρω στα 1870.
Κάνουν παρέλαση διάφοροι τύποι από λαούς των Βαλκανίων, της Μικράς Ασίας, Καυκάσου, Μέσης Ανατολής και Β. Αφρικής και αν δεν σας φθάνουν αυτοί θα δείτε και Ιταλιώτες και Πέρσες και Φράγκους. Ένα χαρμάνι Κωνσταντινουπολίτικο.
Εκεί στον απόηχο του Κριμαϊκού πολέμου και των βαλκανικών ταραχών της εποχής εκείνης μπορείς να ζήσεις μια όμορφη περιγραφή του γένους των εμπόρων, τα παζάρια τους με το «συναισθηματικό Marketing» της εποχής. Μεσάζοντες πωλητές, ψιθυριστές διαφημιστές, καλοθελητές διακινητές σε μια ανατολίτικη έκδοση, χαρακτηριστικό παζάρι!.
Δεν διαφεύγει από τον συγγραφέα και κάτι ξεχωριστό, να παρατηρήσει και να περιγράψει μια πολυπληθή ομάδα κατοίκων της Πόλης, μια ομάδα που έχει ξεχωριστή και ανεξάρτητη δημοκρατία, το γένος των αδέσποτων σκύλων της Πόλης, οι συνήθειες, οι δεισιδαιμονίες, οι σχέσεις, οι τρόποι γύρω από αυτήν την περίεργη συνύπαρξη ζώων και ανθρώπων καταγράφεται.
Δεν λείπουν οι ιστορικές περιγραφές, αναμεμιγμένες με τα μνημεία και ερείπια που συναντάς περιδιαβαίνοντας την πόλη και τα περίχωρα. Ίσως δεν είναι άσκοπη και η αντιπαραβολή που κάνει ο συγγραφέας ανάμεσα στους διονυσιακούς Σουλτάνους κρασοπατέρες δηλαδή) αλλά και στους πουριτανούς που επιβάλλουν την ποτοαπαγόρευση, προτού ακόμη στην Αμερική ανακαλύψουν την δυτική ακτή.
Μια και δεν υπήρχαν τότε παράθυρα και πρωινές εκπομπές καφέ, ρίξτε μια ματιά και στα κουτσομπολιά του χαρεμιού, στις κουβέντες των δημοσίων λουτρών, και στα νέα από την σουλτανική αυλή. Θα σας ενδιέφερε να δείτε την περιγραφή μιας πυρκαγιάς, που δημιουργεί πανικό και καταστροφή σπιτιών στην πόλη; Βλέπετε οι σεισμοί τότε δεν δημιουργούσαν πανικό, αλλά οι πυρκαγιές και κατάκαιγαν τα ξύλινα σπίτια.
Αα! και να μην ξεχάσω να σας πω, ξέρετε πως τρωνε σε ένα (self service) fast food εποχής στα Ταταύλα; το οινοπωλείο της εποχής δηλαδή, στα 1870 περίπου;
Αυτά περιγράφει και άλλα πολλά που είδε ο συγγραφέας Edmondo de Amicis στο έργο του για την Κωνσταντινούπολη.
Πάντως, στο βιβλίο μέσα τρέχουν, μια σειρά από γκραβούρες, είδος κόμιξ ή φωτογραφία εποχής, μια ποικιλία από πρόσωπα και γεγονότα, άλλη μόδα στο ντύσιμο, στους καναπέδες, οχήματα που δεν υπάρχουν πια.
Όσο για την νοοτροπία των ανθρώπων: Εκεί κάτι θα θυμίζει από το σήμερα. Μπορεί οι άνθρωποι να άλλαξαν τα εξωτερικά τους ρούχα, αλλά η νοοτροπία, η πολιτική, η πονηριά, και η διάθεση φαίνεται ίδια, αναλλοίωτη από το πέρασμα του χρόνου.