Η Ρωξάνη (1724) το τελευταίο και πιο σκοτεινό μυθιστόρημα του Ντεφόε, είναι η
αυτοβιογραφία μιας γυναίκας που πούλησε την τιμή της, στην αρχή για να
καταφέρει να επιβιώσει και μετά για να αποκτήσει δόξα και χρήματα. Η αφηγήτρια
διηγείται την προσωπική της ιστορία σαν μαιτρέσσα πλουσίων και ισχυρών αντρών.
Πολυμήχανη και τυχοδιώκτρια, καυτηριάζει ωστόσο με πάθος τις αδυναμίες και
εξηγεί το τίμημα που πλήρωσε για τις επιτυχίες της. Προικισμένη με γοητευτικές
ιδιότητες, γοητεύεται ίδια από το χρήμα, ονειρεύεται τίτλους ευγενείας και
αυταπατάται πιστεύοντας ότι μπορεί να ξεφύγει από το παρελθόν της. Σε αντίθεση
με τους άλλους ήρωες του Ντεφόε, αυτή μετανοεί για τις αδυναμίες της, αλλά δεν
καταφέρνει να τις κατανικήσει.
Διηγείται τα επεισόδια της περιπετειώδους ζωής της και κρατά το ενδιαφέρον μας
αμείωτο, ενώ συγχρόνως αναλύει τις αιτίες που την οδήγησαν στις πράξεις της και
είναι αμείλικτη στις κρίσεις για τον εαυτό της. Αν είναι γραμμένο από άντρα,
σχεδόν τριακόσια χρόνια πριν, οι ιδέες της Ρωξάνης για τον γάμο και την
κοινωνική θέση της γυναίκας, μπορούν να χαρακτηριστούν φεμινιστικές.
Ο Ντεφόε σκαπανέας του μυθιστορήματος στην ιστορία της αγγλόφωνης λογοτεχνίας,
δημιούργησε με την «Ρωξάνη» μια γοητευτική αφηγήτρια που περιγράφει μια ζωή
γεμάτη περιπέτειες.
