Δυο χρόνια μετά το Ρασομόν (1950), που τον έβγαλε από την ιαπωνική απομόνωση, ο ιάπωνας μετρ γυρίζει ένα φιλμ ειδικά για το κοινό της δύσης, ίσως για να κάνει γνωστό σε αυτό πως ο πυρήνας του τραγικού είναι παντού ο ίδιος, κι αυτό που το εκλάβαμε σαν «ιαπωνικοτητα» στις ταινίες των δασκάλων του, Μιζαγκουτσι και Οζου, δεν είναι παρά μια εθνολογική ιδιαιτερότητα κάτω απ’ την οποία εμφανίζονται τα αιώνια θέματα.
Το Ικίρου (1952) που σημαίνει στα ιαπωνικά να ζεις (ελληνικός τίτλος ο καταδικασμένος), πραγματεύεται ένα θέμα πολύ κοινό στην ευρωπαϊκή και, κυρίως, τη ρωσική λογοτεχνία, που ο Κουροσαβα την ξέρει πολύ καλά: τι ακριβώς σημαίνει το να είσαι ζωντανός έξω και πέρα απ’ τον ανεπαρκή βιολογικό ορισμό που δεν αναφέρεται μόνο στον άνθρωπο;
Ο ήρωας της ταινίας είναι ένας από εικοσιπενταετία υπάλληλος στο δημαρχείο, από εικοσιπενταετία χήρος, μ’ έναν γιο παντρεμένο και λίγες οικονομίες στην τράπεζα. Κάποτε, αυτή η ζωντανή προς το παρόν μούμια, μαθαίνει ότι πάσχει από καρκίνο του στόμαχου κι ότι δεν του απομένει ένας χρόνος ζωής το πολύ. Σε λίγο, δηλαδή, ο βιολογικός του θάνατος θα έρθει να επικυρώσει απλώς τον ψυχολογικό και κοινωνικό του θάνατο, που έχει ήδη τελεστεί προ πολλού.
