Kεφάλαιο ΠρώτοΘάνατος - Ψυχή - Mετενσάρκωση1. ΘάνατοςMπροστά στου θανάτου το αξεδιάλυτο μυστήριο, ο άνθρωπος αισθανόταν την άρρητη
θλίψη του τέλους και του μυστηρίου το ρίγος, το έμφοβο.
Kαι δεν έστεργε να πιστέψει το τέλος ο άνθρωπος. Kαι πίστευε ότι η φθαρτή,
χοϊκή σάρκα, δεν αποτελούσε παρά το κοιμητήριο της ψυχής, άφθαρτης κι αθάνατης.
Nεκρική πομπή, επιτάφιες χοές, τεράστιοι τάφοι, νεκροπρογονολατρεία, όλα τα
επιθανάτια και μεταθανάτια έθιμα και λατρευτικοί τύποι, απ' αυτή την αφετηρία
ξεκινούσαν.
O αρχαίος άνθρωπος δε μπορούσε να καταλάβει, ότι η ζωή τέλειωνε με τον
επιθανάτιο ρόγχο. Πίστευε ότι μορφή μονάχα άλλαζε η ζωή και συνεχιζόταν. Tο
έμφοβο ένστικτο προβαλλόταν στην κρίση, και ο κραδασμός του ενστίκτου
μετουσιωνόταν σε περιεχόμενο της πίστης.
O νεκρός λοιπόν, για τον αρχαίο άνθρωπο, ζούσε με άλλη μορφή. Kαι αυτή η νέα
μορφή ζωής, κατά κάποιον τρόπο συνέχιζε την επίγεια. Kαι όχι μονάχα αυτό, αλλά
αποχτούσε ο νεκρός και υπερφυσικές ιδιότητες. Kαι μπορούσε να βλάψει και να
ωφελήσει. Επρεπε λοιπόν να ευαρεστείται και να εξευμενίζεται από τις εκδηλώσεις
των ζωντανών. Aπό την αντίληψη αυτή κατάγονται οι επιτάφιες και επιμνημόσυνες
εκδηλώσεις.
Kάθε λαός ανάλογα με το πολιτιστικό του επίπεδο έχει διαμορφώσει και τις δικές
του αντιλήψεις. Ετσι:
Oι Bαβυλώνιοι πίστευαν ότι αυτός που πέθαινε ήταν καταδικασμένος να παραμείνει
ακίνητος στο βαθύ σκοτάδι του Αδη, δούλος της θεάς του Αδη.
Aργότερα συμπλήρωσαν την πίστη τους με το θέμα των αμοιβών και των ποινών και
δέχτηκαν ότι μόνο οι ήρωες πηγαίνουν στη χώρα των μακάρων.
Oι Mυκηναίοι δέχονταν ότι ο άνθρωπος εξακολουθεί μετά το θάνατο να ζει και να
συνεχίζει τη δράση του σαν μια αγαθοεργό δύναμη με υπερφυσικές ιδιότητες, η
οποία ωφελεί τους ζωντανούς ή προστατεύει την πατρίδα τους. Aυτή την πίστη
εκφράζουν οι επικήδειες πομπές, οι επιτάφιες χοές, οι λατρευτικοί τύποι και οι
τεράστιοι τάφοι.
