Όταν έμαθε το θάνατο της αυτοκράτειρας, ο πρίγκιπας ντε Λίνι φώναξε: "Η Μεγάλη Αικατερίνη δεν υπάρχει πια. Έσβησε το πιο λαμπρό άστρο που φώτισε το ημισφαίριό μας". Αυτός ο επικήδειος δεν προσθέτει τίποτα στην αίγλη της νεκρής. Σε όλη της τη ζωή η Μεγάλη Αικατερίνη δούλεψε για τη δική της δόξα - από πόλεμο σε πόλεμο, από κατάκτηση σε κατάκτηση, μεγάλωνε αυτή η ίδια. Οι ευγενικές φιλελεύθερες ιδέες της δεν την εμπόδισαν να κάνει χειρότερη τη δουλοπαροικία, μοιράζοντας τη γη και τους αγρότες στους υπηρέτες του θρόνου της ή του κρεβατιού της. Στις ερωτικές σχέσεις της δειχνόταν σεμνότυφη στα λόγια και ξέφρενη στις πράξεις. Γι αυτήν η ζωή ανάγεται πάντα σε σχέση δυνάμεων ανάμεσα στα άτομα. Τι εκτιμούσε στον κόσμο; Το γέλιο, τα βιβλία, τους άντρες, τα ζώα, τα δέντρα, τα παιδιά! Τίποτε όμως από αυτά δεν την απομάκρυνε ποτέ από την πολιτική. Μικρή Γερμανίδα πριγκίπισσα, θέλησε να ενσαρκώσει τη Ρωσία, αυτή που δεν είχε ούτε μια σταγόνα ρωσικό αίμα στις φλέβες της. Κι αυτό το τιτάνιο έργο είναι
