Παρά τη σησμασία του στη διαμόρφωση τησ σύγχρονης κοινωνίας, ο εθνικισμός εκλαμβάνεται συνήθως ως φαινόμενο αυτονόητο και καθόλου προβληματικό. Τις περισσότερες φορές εκείνο που ενδιαφέρει είναι η συνάρτησή του με συγκεκριμένες μορφές πολιτικής οργάνωσης ή η επίδραση του στην πορεία των διεθνών σχέσεων. Ακόμη κι όταν ο εθνικισμός αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα αυτός καθ' εαυτόν, οι δυσκολίες δεν λείπουν-είτε προέρχονται από την ανεπαρκή μεθοδολογία στην ανάλυση των διαφόρων πτυχών του φαινομένου είτε πηγάζουν από θεωρητικές μονομέρειες και εμμονές. Πολλά λοιπόν λέγονται αποσπασματικά για τον εθνικισμό ή δεν λέγονται καθόλου-και σε αυτές ακριβώς τις σιωπές απευθύνεται η παρούσα τελετή. Αντικείμενό της είναι ο ίδιος ο εθνικισμός-ο εθνικισμός ως ιδεολογία. Αυτό που πρωτίστως απασχολεί είανι η διαδικασία δια της οποίας η εθνικιστική ιδεολογία παράγεται-δηλαδή οι συνθήκες υπό τις οποίες διαμορφώνονται τα εθνικιστικά ιδεολογήματα, οι λειτουργίες τις οποίες αυτά αποτελούν, οι μορφές τις οποίες προσλαμβάνουν και οι τρόποι με τους οποίους υποβάλονται σε διαρκή επεξεργασία και αναπροσαρμογή.
