H μελέτη αυτή αποτελεί μια προσπάθεια διείσδυσης στην κοινωνική ιστορία της διδασκαλίας και του διδασκαλικού επαγγέλματος στη μεταπολεμική Ελλάδα. Προφορικές μαρτυρίες, γραπτά τεκμήρια και αρχειακό υλικό σχολείων και Παιδαγωγικών Ακαδημιών φωτίζουν τις παιδαγωγικές αφετηρίες, τους καθημερινούς ρυθμούς εργασίας των δασκάλων και των διδασκαλισσών, τις διδακτικές στρατηγικές, τις εκπαιδευτικές πρακτικές αλλά και τις αγωνίες και τις πιέσεις που υφίστανται στο εργασιακό περιβάλλον. Τα εργαλεία της προφορικής ιστορίας της εκπαίδευσης και της αρχειακής έρευνας βοηθούν στην ανάδειξη της κουλτούρας των αιθουσών του παρελθόντος και στη ανασύνθεση της επαγγελματικής δράσης της συγκεκριμένης ομάδας επαγγελματιών. Η έρευνα έχει ως στόχο να ανασυνθέσει τη φωνή των δασκάλων του παρελθόντος, να αναδείξει εκπαιδευτικά και κοινωνικά ήθη και να ρίξει φως στο ‘μαύρο κουτί’ της σχολικής τάξης και του σχολικού πλαισίου σε μια ιδιάζουσα πολιτικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά περίοδο.
Η Δέσποινα Καρακατσάνη σπούδασε ιστορία στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη Γαλλία, όπου απέκτησε δύο μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών (DEA) στις Επιστήμες της Εκπαίδευσης (Paris VIII) και τη Διδακτική της Ιστορίας και Γεωγραφίας (Paris VII).
Είναι διδάκτορας του Τμήματος Επιστημών της Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Paris VlII-Saint Denis (1998). Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα κινούνται στο χώρο της ιστορίας των παιδαγωγικών θεωριών και των εκπαιδευτικών θεσμών, της ιδιότητας του πολίτη και της πολυπολιτισμικότητας, της οργάνωσης και διοίκησης της εκπαίδευσης.
Σήμερα υπηρετεί ως αναπληρώτρια καθηγήτρια Παιδαγωγικών στο Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.
