«Ο νέος αναγνώστης δύσκολα µπορεί να µην παρασυρθεί από την παθιασµένη πίστη, τη συµπυκνωµένη συντοµία, τη διανοητική και στυλιστική δύναµη αυτού του εκπληκτικού φυλλαδίου. Είναι γραµµένο, σαν σε µία µοναδική δηµιουργική έκρηξη, µε επιγραµ µατικές φράσεις που σχεδόν φυσικά µετατρέπονται στους αξιοµνη µόνευτους αφορισµούς που έχουν γίνει γνωστοί πολύ πέρα από τον κόσµο της πολιτικής διαµάχης: από την εναρκτήρια φράση ‘Ένα φάντασµα πλανιέται στην Ευρώπη: το φάντασµα του Κοµµουνισµού’ µέχρι την καταληκτική ‘Οι προλετάριοι δεν έχουν να χάσουν σ’ αυτήν τίποτε άλλο, εκτός από τις αλυσίδες τους. Έχουν να κερδίσουν έναν κόσµο ολόκληρο’. […] Στη µαρξική οπτική, όπως κι αν περιγράφουµε αυτήν την ιστορική στιγµή όπου «το περίβληµα αυτό σπάει», η πολιτική θα είναι ένα συστατικό στοιχείο σ’ αυτήν. Το Μ α νιφ έ σ τ ο έχει διαβαστεί, πρωτίστως, ως ένα κείµενο ιστορικού ανα πόφευκτου, και, πράγµατι, η δύναµή του πηγάζει, σε µεγάλο βαθµό, από την πίστη που προσφέρει στους αναγνώστες του ότι ο καπιταλισµός ήταν αναπόφευκτα προορισµένος να θαφτεί από τους νεκροθάφτες του, και ότι τώρα –και όχι σε κάποια προηγούµενη περίοδο στην ιστορία οι συνθήκες για χειραφέτηση είχαν δηµιουργηθεί. Εντούτοις, σε αντίθεση µε διαδεδοµένες παραδοχές –καθ’ όσον πιστεύει ότι η ιστορική αλλαγή προχωράει µέσω των ανθρώπων που φτιάχνουν την δική τους ιστορία– δεν είναι ένα ντετερµινιστικό κείµενο. Οι τάφοι πρέπει να σκαφτούν από ή µέσω της ανθρώπινης δράσης». —Eric Hobsbawm
