Στο βιβλίο εξετάζονται τα σημαντικότερα δείγματα της νεοελληνικής πεζογραφίας (μυθιστορήματα, διηγήματα, θεατρικά έργα, μυθιστορηματικές βιογραφίες και μυθιστορηματικά χρονικά) που στρέφονται γύρω από πρόσωπα, γεγονότα και καταστάσεις του Μακεδονικού Αγώνα. Ο τελικός απολογισμός της καταγραφής των έργων με τη θεματική αυτή αποκαλύπτει μιαν απροσδόκητα ικανοποιητική ποσότητα πεζογραφημάτων, είκοσι τουλάχιστον συγγραφέων (ανάμεσά τους οι Δραγούμης, Δέλτα, Μόδης, Αθανασιάδης, Πετσάλης-Διομήδης, Δέλιος, Γρηγοριάδου-Σουρέλη, Μπακόλας, Θεοδωρίδης κ.ά.). Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο επιχειρείται η γραμματολογική προσέγγιση και η αποτίμηση της θέσης που έχουν τα εξεταζόμενα έργα στη νεοελληνική γραμματεία. Στο δεύτερο ανθολογούνται 21 πεζογραφήματα, άλλα ολόκληρα (τα διηγήματα) και άλλα (τα μυθιστορήματα) σε εκτενή αποσπάσματα. Η επιλογή τους έγινε με βάση την αντιπροσωπευτικότητα της γραφής, τη θεματική ποικιλία, την ποιότητα και τέλος, την περιορισμένη χρησιμοποίησή τους σε παλαιότερες ανθολογίες. Η Βικτωρία Χατζηγεωργίου-Χασιώτη είναι Λέκτορας της Νέας Ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και ασχολείται κυρίως με τη νεοελληνική πεζογραφία.