Σε μια μικρή χώρα, όπως η Ελλάδα, καταγράφονται κάθε χρόνο περίπου 68.000 νέες διαγνώσεις και 33.000 θάνατοι από διάφορες μορφές καρκίνου. Αν θέσουμε τα νούμερα αυτά σε παγκόσμια κλίμακα, τα δεδομένα είναι μάλλον τρομακτικά, ακόμα και για ν' αναφερθούν. Η Παγκόσμια Ημέρα πρόληψης κατά του Καρκίνου καθιερώθηκε με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης κατά του Καρκίνου (UICC), που εκπροσωπεί 800 οργανώσεις σε 155 χώρες, με στόχο να ενημερώνει για τις διάφορες μορφές της νόσου και να κινητοποιεί τον κόσμο να εξετάζεται συχνά. Πρέπει να θυμόμαστε, άλλωστε, ότι το 50% των καρκίνων μπορεί να προληφθεί, αρκεί να υιοθετήσει ο καθένας από εμάς έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής και προληπτικούς ελέγχους. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη κατά σειρά αιτία θανάτων παγκοσμίως, καθώς 1 στους 6 θανάτους καθημερινά οφείλεται σε κάποια μορφή της ασθένειας αυτής.

Σήμερα, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι μιλούν για την περιπέτειά τους με στόχο να κινητοποιήσουν όλους τους υπόλοιπους, να «προλάβουν» μία έγκαιρη διάγνωση. Η λογοτεχνία, όπως άλλωστε ήταν αναμενόμενο, δεν μένει βουβή στο θέμα του καρκίνου. Άνθρωποι μοιράζονται τα βιώματά τους και τις ανατριχιαστικές ιστορίες τους, μας συγκινούν και μας κινητοποιούν ταυτόχρονα.

Η Σοφία Νικολαϊδού, στο προσωπικό της ημερολόγιο καρκίνου, όπως χαρακτηρίζει το βιβλίο της Καλά και σήμερα, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, εξιστορεί τα όσα έζησε, τα όσα φοβήθηκε και όσα ήλπισε. Ήταν όπως λέει «η θεραπεία και το φάρμακό της». Στο βιβλίο αυτό εξηγεί πως η αλαζονεία και η σιγουριά που είχε, γκρεμίστηκαν σε μια στιγμή, πως η ζωή της άλλαξε διαπαντός και κυρίως πως βρήκε τη δύναμη να ξανασηκωθεί και να παλέψει.

Ένας από τους πιο σημαντικούς αμερικανούς λογοτέχνες, ο Φίλιπ Ροθ, στο βαθιά συγκινητικό βιβλίο του Πατρική Κληρονομιά μας παρουσιάζει ίσως μια από τις πιο αληθινές ιστορίες της σύγχρονης λογοτεχνίας.  Ο συγγραφέας παρακολουθεί τον ογδονταεξάχρονο πατέρα του -έναν άνθρωπο με παροιμιώδη ρώμη, γοητεία, και μια ανεξάντλητη συλλογή αναμνήσεων από το Νιούαρκ- στη μάχη του με τον όγκο στον εγκέφαλο, που εντέλει θα τον σκοτώσει. Ο γιος παραστέκεται γεμάτος αγάπη, αγωνία και τρόμο στον πατέρα του, σε όλα τα στάδια της τελευταίας του δοκιμασίας, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα εκείνο το πείσμα για επιβίωση που χαρακτήριζε συνολικά τη μακρόχρονη και πεισματική πάλη του με τη ζωή. Η Πατρική κληρονομιά ανακηρύχθηκε από το περιοδικό "Time" Καλύτερο Βιβλίο του 1993 στην κατηγορία της μη μυθοπλαστικής πεζογραφίας.

Ο Ρίτσαρντ Φόρντ στο αυτοβιογραφικό του έργο Μεταξύ τους, παρουσιάζει μέσα από έναν σκληρό ρεαλισμό την αμερικανική κοινωνία των μέσων του 20ου αιώνα. Μέσα από δύο διηγήσεις αναλύει τη σχέση του με τα δύο πρόσωπα που τον στιγμάτισαν περισσότερο, τους γονείς του. Όταν ο σκληροτράχυλος πατέρας του πεθαίνει από ανακοπή, η σχέση του με τη μητέρα του γίνεται πιο βαθιά και ουσιαστική, ειδικά με τη δική της διάγνωση με καρκίνο.  Το Μεταξύ τους αποτελεί μια ολοζώντανη εικόνα του πώς άρχισε η δική του ζωή και τι ήταν αυτά που έδωσαν στις ζωές των γονιών του την αίσθηση της μεγάλης ικανοποίησης. Αξιοποιώντας στο έπακρο τη διάσημη ευθύτητά του, την οξυδέρκεια και την ευφυΐα του σ’ αυτό το τόσο ιδιωτικό και αινιγματικό τοπίο —στις ζωές των γονιών μας—, ο βραβευμένος μυθιστοριογράφος διερευνά με τρόπο αλησμόνητο τη μνήμη, την οικειότητα και την αγάπη.

 

Τέλος, μια ακόμα αυτοβιογραφική ιστορία, αυτή του Θανάση Τσολάκη, Η μαμα έχει καρκίνο, μιλάει για τα δυόμιση χρόνια της περιπέτειας υγείας της μητέρας του συγγραφέα. Όπως αναφέρει ο συγγραφέας «Επί δυόµισι χρόνια η µαµά είχε καρκίνο κι εγώ είχα την έννοια της, αλλά δεν είχα καρκίνο. Επισηµαίνω το ότι εγώ δεν είχα καρκίνο, για να πω ότι αν και ήµουν υγιής, η αρρώστια δεν µε άφησε αλώβητο. Είναι κάπως «κολλητικός» ο καρκίνος, µόνο που αυτό δεν φαίνεται. Αλλά δεν γίνεται να φροντίζεις έναν άνθρωπο που έχει καρκίνο χωρίς να «κολλήσεις» κι εσύ. Η θλίψη, η έννοια, το άγχος, η αγωνία αφορούν κι εσένα κι ας είσαι υγιής».

 

Αυτά τα βιβλία αποτελούν μαρτυρίες, ανθρώπων που έζησαν με τον καρκίνο ή έζησαν δίπλα στον καρκίνο. Μας συγκινούν και μας θλίβουν, μας κάνουν να αναρωτιόμαστε γιατι η ζωή καμιά φορά είναι τόσο άδικη αλλά στη βάση τους θέλουν να μας ξυπνήσουν. Να μας δείξουν πως η ζωή είναι μικρή και το σώμα μας φθαρτό.

 

Γι’αυτό ας κάνουμε όλοι την πρόληψη τρόπο ζωής, σήμερα!