Ακόμα και εκείνος ή εκείνη που αδιαφορεί για τις εικαστικές τέχνες, γνωρίζει το όνομα Vincent van Gogh. Ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους όλων των εποχών, με έργα τα οποία έχουν πουληθεί εκατοντάδες δολάρια και μια ζωή τρομερά ενδιαφέρουσα. 

Ο Vincent van Gogh γεννιέται στις 30 Μαρτίου 1853 στην πόλη Zundert της Ολλανδίας και πεθαίνει σε ηλικία μόλις 37 ετών, μάλλον αφού αυτοπυροβολήθηκε στο στήθος, πιθανότατα σε κάποιο λιβάδι το οποίο ζωγράφιζε. 

Τα έργα του είναι τόσο πολύ διάσημα, που ο καθένας από εμάς έχει αγοράσει κάποιο αξεσουάρ ή κάποιο διακοσμητικό για το σπίτι του με κάποιον πίνακα του πάνω. Υπάρχει, επομένως, μια ολόκληρη βιομηχανία, η οποία στηρίζεται στην αναπαραγωγή των έργων του. 

Υπάρχει, όμως, και μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία γύρω από μια μυστηριώδη κλοπή έργων του. Το 2002 κλάπηκαν 2 πίνακες από το Μουσείο Vincent van Gogh στο Άμστερνταμ, οι οποίοι εξαφανίστηκαν για 14 ολόκληρα χρόνια. 

Η Κλοπή 

Το γεγονός συνέβη μονάχα μέσα σε 3 λεπτά και 40 δευτερόπτα. Στις 7 Δεκεμβρίου 2002 οι Octave Durham και Henk Bieslijn χρησιμοποίησαν μια σκάλα για να σκαρφαλώσουν μια από τις πλαϊνές πλευρές του μουσείου. Έσπασαν ένα παράθυρο, μπήκαν μέσα και έκλεψαν 2 από τους κοντινότερους πίνακες στο παράθυρο αυτό. Οι πίνακες αυτοί δεν αντιπροσωπεύουν το ώριμο στυλ του ζωγράφου, το οποίο τον έκανε τόσο διάσημο. Πρόκειται για δύο πρώιμα έργα του. Παρόλο που ποτέ δεν βγήκαν σε δημοπρασία, τα δύο έργα αυτά ανέρχονται στην αξία των 4 εκατομμυρίων δολλαρίων. 

Vincent van Gogh, Congregation Leaving the Reformed Church in Nuenen, 1884–85.

Η επιλογή των έργων ήταν αρκετά περίεργη. Αρχικά, οι ληστές υποστήριξαν ότι ήταν λάτρεις της τέχνης και τα επέλεξαν ακριβώς λόγω της σπανιότητας τους, αλλά η τελική τους θέση ήταν ότι πήραν εκείνα τα οποία ήταν μικρότερα και ευκολότερα να κουβαληθούν. 

Vincent van Gogh, View of the Sea at Scheveningen, 1882. Courtesy of the Van Gogh Museum.

Η Σχέση με την Ιταλική Μαφία 

Αφού κατάφεραν να προσπεράσουν κάποιον ενδεχόμενο έλεγχο της αστυνομίας, χρησιμοποιώντας αστυνομικό σκάνερ, οι ληστές προσπάθησαν να πουλήσουν τα έργα. Φυσικά, η κλοπή έργων τέχνης και ειδικότερα έργων που βρίσκονται σε μουσεία είναι εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση και προφανώς δεν μπορεί να γίνει μέσω της νόμιμης οδού. 

Χαρακτηριστικό είναι ότι ένας από τους πρώτους πιθανούς αγοραστές βρέθηκε δολοφονημένος την ημέρα της προγραμματισμένης πώλησης. Ο επόμενος αγοραστής, ο αρχηγός της εγκληματικής οργάνωσης Camora, Raffaele Imperiale, εντοπίστηκε λόγω της τραπεζικής μεταφοράς, αλλά είχε προλάβει να στείλει τα έργα στην Ιταλία. 

Ο ένας από τους ληστές, ο Durham αναγνωρίστηκε μέσω τεστ DNA από την αστυνομία και συνελήφθη το καλοκαίρι του 2003 στην Ισπανία. Φυλακίστηκε για τρία χρόνια, αλλά δεν έδωσε ποτέ πληροφορίες σχετικά με το μέρος, όπου βρίσκονταν τα έργα. Λίγο αφότου αφέθηκε ελεύθερος, συνελήφθει εκ νέου για αποτυχημένη ληστεία σε τράπεζα. 

Το 2013 προσέγγισε το Μουσείο για να βοηθήσει στις έρευνες ανεύρεσης των έργων, αλλά καθώς ζήτησε αμοιβή, το μουσείο αρνήθηκε τη συνεργασία. 

 

Η επιστροφή 

Το FBI συμπεριέλαβε την κλοπή των έργων στη λίστα με τα 10 σημαντικότερα εγκλήματα Τέχνης, αλλά τα έργα παρέμεναν άφαντα. Ο Ιmperiale κατέφυγε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το 2013, όπου και ζει έως σήμερα. Με αυτή του την απόφαση έχει γλιτώσει περισσότερα από 20 χρόνια φυλάκισης για πολλά εγκλήματα. 

Ίσως αναζητώντας επιείκεια, έγραψε μια επιστολή με ημερομηνία 29 Αυγούστου 2016, στον Vincenza Marra, τον δημόσιο εισαγγελέα, λέγοντας ότι είχε τους πίνακες του Βαν Γκογκ. Σε έρευνα της αστυνομίας στο σπίτι της μητέρας του, λίγο αργότερα, για έρευση κοκαΐνης κατασχέθηκαν πράγματα αξίας 20 εκατομμυρίων και βρέθηκαν και οι δύο πίνακες, τυλιγμένοι με ύφασμα ανάμεσα σε δύο τοίχους. 

Μια ιστορία που μοιάζει να βγαίνει από μυθιστόρημα, δύο έργα που εξαφανίστηκαν μέσα σε 4 λεπτά και που παρέμειναν άφαντα για 14 χρόνια. Τα έργα σήμερα έχουν επιστραφεί στο μουσείο στο Άμστερνταμ και η συλλογή είναι και πάλι πλήρης. Εμείς δεν μπορούμε παρά να αναρωτηθούμε πόσο εύκολο ήταν τελικά να εξαφανίσει κανείς έργα από ένα από τα διασημότερα μουσεία του κόσμου!